Qlobal istiləşmə Mərkəzi Asiyada buzlaqları əridir

Qlobal istiləşmə Mərkəzi Asiyada buzlaqların və dağlardakı qar örtüyünün azalmasına səbəb olur. Türkmənistan KİV-inə istinadla xəbər verilir ki, orta illik temperaturun yüksəlməsi Qazaxıstan, Türkmənistan, Tacikistan və Özbəkistanda Amudərya və Sırdərya çaylarının su balansına ciddi təsir göstərir və milyonlarla insanın həyatı üçün əhəmiyyətlidir.

Türkmənistanın cənub-qərbində yerləşən Kopetdağ və ölkənin şərqindəki Köytendağ dağ silsilələri əvvəllər böyük buzlaqlara malik olsa da, indi onlar bu mənbədən məhrumdurlar. Müvəqqəti qar örtüyü çayları və yeraltı suları qidalandırır, dağətəyi düzənlikləri nəmləndirir və biomüxtəlifliyi dəstəkləyir.

Kopetdağ landşaft və bitki örtüyünün müxtəlifliyi ilə seçilir. Burada qar bəbiri, arxar və urial kimi endemik heyvanlar yaşayır. Qar örtüyünün qorunması ekosistem və nadir bitki növlərinin saxlanması üçün vacibdir. Pamir-Alay sistemi və Köytendağ da may ayınadək mövsümi qar örtüyü ilə çay axınlarını formalaşdırır və bulaqları qidalandırır. Burada Türkmənistanın nadir növü olan vintbuynuzlu keçi – marxur da yaşayır.

Böyük və Kiçik Balxan dağları öz qar rejimi və Qırmızı Kitaba daxil edilmiş nadir bitkiləri ilə diqqət çəkir. Alimlər dağlarda mövsümi dəyişiklikləri, qar yağışının həcmi və vaxtını diqqətlə izləyir. Bu dəyişikliklər təbii landşaft və su ehtiyatlarına təsir göstərdiyindən, iqtisadi fəaliyyət üçün monitorinq və adaptasiya proqramlarının hazırlanması vacib hesab olunur.