Plastik torbalar bahalaşdı, ekoloji nəticə gözləniləni vermədi

Azərbaycanda polietilen torbaların qiyməti artırılıb. Artıq kiçik torbalar 5, böyük torbalar isə 7 qəpikdən satılır. Bu addım plastik tullantıların azaldılması məqsədi daşısa da, gözlənilən ekoloji effekt hələ də əldə olunmayıb.

Xatırladaq ki, polietilen torbaların pulsuz verilməsinə 2021-ci ildə son qoyulub, 2023-cü ildən isə iri ticarət şəbəkələrində bu sistem tam tətbiq edilib. Məqsəd əhalini ekoloji cəhətdən təmiz alternativlərə yönəltmək idi. Lakin müşahidələr göstərir ki, torbaların pullu olması onların istifadəsini ciddi şəkildə azaltmayıb.

Mütəxəssislər bildirir ki, problemin əsas səbəbi alternativlərin kifayət qədər təşviq olunmamasıdır. Marketoloq Pərviz Əzimovun sözlərinə görə, plastik torbaların pullu olması ilə yanaşı, parça və çoxistifadəli çantaların təşviqi də aparılmalı idi. Digər ölkələrdə bu proses endirimlər, hədiyyələr və maarifləndirici aksiyalarla müşayiət olunur. Azərbaycanda isə bu zəncirin yalnız bir hissəsi tətbiq edilib.

Ekspertlər həmçinin vurğulayır ki, plastik torbalar məişət tullantıları üçün də istifadə edildiyindən, onların tam əvəzlənməsi çətinləşir. Bioloji parçalanan zibil torbalarının bazarda əlçatan olmaması problemi daha da dərinləşdirir.

Ekoloqlar isə hesab edirlər ki, qiymət artımı təkbaşına çıxış yolu deyil. Onların fikrincə, əsas dəyişiklik insanların ekoloji düşüncəsində olmalıdır. Maarifləndirmə gücləndirilmədikcə və biznes strukturları prosesə aktiv qoşulmadıqca, plastik torbaların istifadəsi azalmayacaq.

Nəticə olaraq, torbaların bahalaşması problemin yalnız bir tərəfidir. Davamlı ekoloji nəticə üçün alternativlərin təşviqi, ictimai şüurun dəyişməsi və biznesin prosesə cəlb olunması əsas şərt kimi göstərilir.