Enerji xəritəsində böyük dəyişiklik

ABŞ Ermənistanın mülki nüvə energetikası sahəsinin inkişafına 9 milyard dollara qədər investisiya yatırmağı planlaşdırır. Bu addımın əsas məqsədi İrəvanın uzun illərdir davam edən Rusiya enerji asılılığını azaltmaqdır. ABŞ-nin vitse-prezidenti Ceyms Devid Vens bu açıqlamanı Vaşinqtonla İrəvan arasında mülki nüvə energetikası üzrə əməkdaşlıq sazişi imzalandıqdan sonra verib.

İmzalanmış sənəd Amerika nüvə texnologiyalarının, yanacaq və xidmətlərinin Ermənistana ixracı üçün hüquqi baza formalaşdırır. Razılaşma çərçivəsində sovet dövründə tikilmiş və ölkənin elektrik enerjisinin təxminən 40 faizini təmin edən Metsamor Atom Elektrik Stansiyasının müasir kiçik modul reaktorlarla əvəzlənməsi nəzərdə tutulur. Bu layihədə ABŞ şirkətlərinin iştirakına da imkan yaradılır.

Ceyms Devid Vens bildirib ki, yeni əməkdaşlıq modeli hər iki ölkənin enerji təhlükəsizliyini möhkəmləndirəcək, eyni zamanda yeni iş yerlərinin açılmasına töhfə verəcək. Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan isə qeyd edib ki, saziş ikitərəfli enerji münasibətlərində yeni mərhələnin başlanğıcıdır və təhlükəsiz, innovativ texnologiyalar vasitəsilə ölkənin enerji balansının şaxələndirilməsinə xidmət edəcək.

Agentliyin məlumatına görə, SSRİ-nin dağılmasından sonra Ermənistan enerji baxımından əsasən Rusiyadan asılı qalıb. Metsamor AES hazırda Rusiyanın dövlətə məxsus “Rosatom” korporasiyası tərəfindən idarə olunur və stansiya üçün nüvə yanacağı da Rusiyadan tədarük edilir. Vensin İrəvana səfəri ərəfəsində “Rosatom” nümayəndələri Moskvada Ermənistan parlamentinin sədri Alen Simonyanla görüşərək nüvə enerjisi sahəsində geniş əməkdaşlıq təklifləri irəli sürüblər.

Buna baxmayaraq, Paşinyan hökuməti enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi və enerji suverenliyinin gücləndirilməsi məqsədilə Qərb nüvə texnologiyalarına keçid niyyətini açıq şəkildə ifadə edir. Ermənistan rəsmiləri bu seçimin təkcə iqtisadi deyil, həm də strateji xarakter daşıdığını vurğulayırlar.

Agentlik hesab edir ki, ABŞ-la imzalanan nüvə sazişi Vaşinqtonun Cənubi Qafqazda — Rusiya, Türkiyə və İran arasında yerləşən həssas bölgədə mövqelərini gücləndirmək strategiyasının tərkib hissəsidir. Bildirilir ki, tərəflər müdafiə sahəsində də əməkdaşlığı dərinləşdirir. Paşinyanın sözlərinə görə, Ermənistan ABŞ istehsalı olan 11 milyon dollar dəyərində pilotsuz uçan aparat partiyası alıb.